Reiki ve bilim: kanıt ne diyor?

Kısa cevap: Reiki'nin bir hastalığı tedavi ettiği bilimsel olarak gösterilmiş değil. Uzun cevap bundan daha ilginç.

Bu sayfayı yazarken kendi işimi güzel göstermeyi değil, doğru olanı yazmayı seçtim. Reiki'ye gelen kişinin ne aldığını bilerek gelmesi, gelmemesinden daha önemli.

Araştırma var mı?

Var. Reiki üzerine yapılmış klinik çalışmalar mevcut; çoğu ağrı, kaygı, uyku ve genel iyilik hâli üzerine. Bir kısmı olumlu sonuç bildiriyor.

Ama bu çalışmaların büyük bölümü az sayıda katılımcıyla yapıldı ve yöntemsel sorunlar taşıyor. Bütün araştırmalara birlikte bakan derlemeler genellikle aynı yerde buluşuyor.

Amerika'nın ulusal tamamlayıcı sağlık merkezi NCCIH'in özeti açık: Reiki'nin herhangi bir sağlık amacı için etkili olduğu net biçimde gösterilmemiştir. Aynı kurum, Reiki'nin zararlı bir etkisinin de gösterilmediğini söylüyor.

Kaygı ve depresyon için 2015'te yapılan Cochrane derlemesi (Joyce ve Herbison) yalnızca üç çalışma bulabildi ve “yeterli kanıt yok” sonucuna vardı.

Neden ölçmek bu kadar zor?

Bir ilacı denemek kolaydır: yarısına ilaç, yarısına şeker hapı verirsiniz, kimin hangisini aldığını kimse bilmez. Reiki'de bu düzeneği kurmak çok zor.

• Uygulayıcı ne yaptığını biliyor. Onu “kör” hâle getirmenin bir yolu yok.
• Sahte Reiki nasıl yapılır? Uyumlanmamış birinin elini aynı yerlere koyması mı? O kişi de dokunuyor, o da sessizce yanında oturuyor.
• Ölçülen şeyin çoğu kişinin kendi bildirimi: “daha az ağrıyor”, “daha iyi uyudum”. Gerçek, ama kanla ya da görüntüyle doğrulanabilir değil.
• Çalışmaların çoğu küçük. Otuz kişilik bir denemeden çıkan sonuç, yüz binlerce kişide sınanmış bir ilaçla aynı ağırlıkta değildir.

“Kanıtlanmadı” ile “yanlış” aynı şey değil

Bunlar sık karıştırılıyor. Elimizdeki durum birincisi: iyi tasarlanmış, yeterince büyük çalışmalar yapılmadığı için bir sonuca varılamıyor. Bu, Reiki'nin işe yaramadığının gösterildiği anlamına gelmiyor — ama yaradığının gösterildiği anlamına da gelmiyor.

Dürüst olan cümle şu: bilmiyoruz.

Peki insanlar neden iyi hissediyor?

Bunun bir kısmının açıklaması var ve hiç de küçümsenecek bir şey değil. Bir saat boyunca sessiz bir yerde uzanmak, kimsenin sizden bir şey istemediği bir aralık, birinin dikkatini yalnızca sizin iyiliğinize vermesi — bunlar bedende ölçülebilir bir gevşeme tepkisi yaratıyor. Kalp hızı düşüyor, nefes yavaşlıyor, kas gerginliği çözülüyor.

“Demek sadece gevşeme” denebilir. Ama sürekli gergin yaşayan bir bedende gevşemenin kendisi küçük bir şey değildir.

Hastaneler Reiki uyguluyor, bu bir onay değil mi?

Bazı hastaneler Reiki'yi rahatlama amaçlı tamamlayıcı bir program olarak sunuyor. Bu doğru, ama söylediği şey sanıldığından az: hastane onu hastanın iyi hissetmesi için sunuyor, bir hastalığın tedavisi olarak onayladığı için değil.

İnternette dolaşan uzun hastane listelerine bu gözle bakın. Bir kurumun adının listede olması, o kurumun Reiki'nin etkinliğini kanıtladığı anlamına gelmiyor.

Benim durduğum yer

Yirmi iki yıldır Reiki öğretiyorum ve şuna inanıyorum: Reiki insanlara iyi geliyor. Bunu yüzlerce kişide gördüm.

Ama gördüğüm şeyi kanıt diye sunmam. Reiki'nin bir hastalığı iyileştirdiğini söylemem, kimseye ilacını bıraktırmam, teşhis koymam. Reiki tamamlayıcı bir uygulamadır — tedavinin yerine değil, yanında durur.

Bir gün laboratuvar bunu daha iyi ölçebilir hâle gelirse sevinirim. O gün gelene kadar söyleyebileceğim şey şu: deneyin, kendi bedeninizde ne olduğuna bakın, ve size bundan fazlasını vaat eden birine kuşkuyla yaklaşın.